Kronolojik Biyografi
Bu kronolojik biyografi, Halit Fahri Ozansoy’un yaşamındaki önemli olayları tarih sırasıyla ve doğrulanabilir kaynaklara dayanarak sunmaktadır. Her kayıt, mümkün olduğunca birincil kaynaklar esas alınarak hazırlanmış, gerekli görülen durumlarda ikincil kaynaklarla desteklenmiştir.
Birincil kaynak: Mürsel Arıcı, H. F. Ozansoy’un Eserleri Üzerine Bir Araştırma (İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü, 1970). Bu biyografi Halit Fahri Ozansoy’un onayı alınarak kaleme alınmıştır.
1891
İstanbul’da doğdu
Halit Fahri Ozansoy İstanbul’da, Türk Çeşme Sokağı’nda (İbrahim Ağa Mahallesi, Çıkmaz Terazi Sokağı) doğdu. Babası askerî doktor Prof. Mehmet Fahri Paşa’dır.
Birincil kaynakla doğrulandı
1899
Annesini kaybetti
Annesi Zehra Hanım’ı verem nedeniyle kaybetti. Birincil metin, şairin bu sırada 8 yaşında olduğunu belirtir.
Birincil kaynakla doğrulandı
Editör Notu
Takvim yılı, 1891 doğum yılı ile “8 yaşındayken” ifadesinden türetilmiştir; birincil metinde ayrı bir yıl sayısı verilmemiştir.
1904
Mekteb-i Sultani’ye (Galatasaray) yatılı olarak girdi
1904’te Mekteb-i Sultani’ye yatılı öğrenci olarak girdi. Galatasaray’da Tevfik Fikret, Ahmet Haşim ve Edebiyat-ı Cedide çevresini okumaya başladı.
Birincil kaynakla doğrulandı
Zatülcenp nedeniyle Filibe’ye gitti
Galatasaray Sultanisi’ndeyken ağır bir zatülcenbe yakalandı. Filibe’de amcası Ali Hilmi Bey’in yanında hava tebdili yaptı; iyileştikten sonra bir süre Türk rüşdiyesine devam etti ve yaklaşık on beş ay sonra İstanbul’a dönerek Galatasaray’a yeniden girdi.
Birincil kaynakla doğrulandı
1912
İlk şiiri “Sema” Rübab’da yayımlandı
Edebî hayata, Şehabeddin Süleyman’ın başyazarlığındaki Rübab mecmuasında yayımlanan “Sema” şiiri ile girdi.
Birden fazla kaynakla doğrulandı
Kaynaklar
- Arıcı, Mürsel. H. F. Ozansoy’un Eserleri Üzerine Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü, Tez No: T.974, İstanbul, 1970.
- Rübab mecmuası (1912 ve civarı sayılar).Birincil metinde Rübab, 1 Mart 1328, nr. 6 kaydı anılır.
Galatasaray’dan tasdikname ile ayrıldı
1912’de Galatasaray Sultanisi’nin dördüncü sınıfından tasdikname alarak ayrıldı. Kısa süre Darülfünun’un Fransızca bölümüne devam etti; sonra bu yoldan vazgeçti.
Birincil kaynakla doğrulandı
Rübab’a yazı vermeyi bıraktı
23 Ağustos 1328 tarihli Rübab’da “Şehvet” şiirinin yanında fotoğrafının ters basılması üzerine dergiye bir daha yazı vermedi. Aynı yıl şiirleri Şehbal’de çıkmaya başladı.
Birden fazla kaynakla doğrulandı
Kaynaklar
- Arıcı, Mürsel. H. F. Ozansoy’un Eserleri Üzerine Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü, Tez No: T.974, İstanbul, 1970.
- Rübab mecmuası (1912 ve civarı sayılar).Olay, Rübab’ın 23 Ağustos 1328 sayısına bağlanır.
- Şehbal mecmuası.Şiirlerin Şehbal’de çıkmaya başlaması aynı dönem içinde kaydedilir.
Editör Notu
Rumi 23 Ağustos 1328, miladi 1912’ye karşılık gelir; birincil metin Rumi tarihi kullanır.
“Rüya” kitap halinde çıktı
Aynı yıl “Rüya” adlı eseri kitap halinde yayımlandı; metin önce Rübab’da çıkmıştı.
Birden fazla kaynakla doğrulandı
Kaynaklar
- Arıcı, Mürsel. H. F. Ozansoy’un Eserleri Üzerine Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü, Tez No: T.974, İstanbul, 1970.
- Rübab mecmuası (1912 ve civarı sayılar).Birincil metinde Rübab, 22 Mart 1328, nr. 9 kaydı anılır.
1913
Darülbedayi’ye girdi; “Britannicus” sahnelendi
Racine’den (“Hâkim”) tercüme ettiği “Britannicus” Burhaneddin kumpanyasında oynandı. Aynı dönemde yeni açılan Darülbedayi’ye imtihanla girdi; tiyatro tarihi muavinliği ve Yunan mitolojisi dersleri verdi.
Birincil kaynakla doğrulandı
Editör Notu
Birincil metin kesin bir takvim yılı yerine “bu yıllarda / 1913–1914” çerçevesi kullanır; 1913 sıralama yılı olarak alınmıştır.
1914
Beşiktaş’ta Valide Çeşmesi’nde oturdu
1914–1915’te ailesiyle Beşiktaş’ta Valide Çeşmesi’nde yaşadı. Yahya Kemal Paris dönüşü ara sıra bu evde misafir oldu.
Birincil kaynakla doğrulandı
Editör Notu
Olay 1914–1915 aralığında kaydedilmiştir; zaman çizelgesinde 1914 altında gösterilir.
1916
İlk evliliğini yaptı
1916’da evlendi; birkaç yıl sonra anlaşamadığı için bu evlilikten ayrıldı. Bu evlilikten bir oğlu oldu.
Birincil kaynakla doğrulandı
1917
Öğretmenlik ve Yeni Mecmua
Bakırköy Rüşdiyesi’nde vekil Türkçe öğretmenliği yaptı. Aynı yıl Yeni Mecmua’ya girdi; hece ile yazdığı şiirlerini “Gök Duygular”da topladı. Sonra İstanbul’da Bakırköy ve Vefa liselerinde edebiyat öğretmenliği yaptı.
Birincil kaynakla doğrulandı
Editör Notu
Birincil metinde şiir kitabı “Gök Duygular” olarak geçer; eser listesinde “Genç Duygular” biçimi de vardır.
1919
Nedim kapandı; Kadıköy–Erenköy dönemine geçti
İzmir’in işgali ve okuyucu kitlesinin azalmasıyla Nedim kapandı. Ozansoy Erenköy ve Kadıköy çevresine çekildi; Moda ve Şifa akşamları bu yılların şiirlerine yansıdı.
Birincil kaynakla doğrulandı
Editör Notu
Kapanış, İzmir’in işgali bağlamında anlatılır; kesin gün birincil metinde bu özet anlatımda verilmez.
Nedim mecmuasını çıkardı
Mütareke döneminde babasıyla birlikte “Nedim” adlı haftalık dergiyi çıkardı; edebî müdürlüğünü yürüttü. Dergide Reşat Nuri, Mahmut Yesari, Yahya Kemal gibi isimler yer aldı. Ozansoy bu dönemde yeniden aruza döndü.
Birden fazla kaynakla doğrulandı
1921
İkinci evliliğini yaptı
1921’de Aliye Hanım’la evlendi. Bu evlilikten iki üvey kızı oldu.
Birincil kaynakla doğrulandı
1926
Servet-i Fünun yazı işleri müdürü oldu
1926’da Servet-i Fünun’un yazı işleri müdürlüğüne getirildi. Bu görev 1942’ye kadar sürdü.
Birden fazla kaynakla doğrulandı
1939
İki romanını kitap halinde yayımladı
1939’da telif iki romanını kitap olarak çıkardı. Birincil anlatımda “Aşıklar Yolunun Yolcuları” bu çerçevede anılır.
Birincil kaynakla doğrulandı
1942
Servet-i Fünun’dan ayrıldı
1942’de Servet-i Fünun’un sahibi Ahmet İhsan Tokgöz’ün ölümü üzerine mecmuadan ayrıldı. Sonraki yıllarda çeşitli gazete ve dergilerde yazı ve şiirleri çıktı.
Birden fazla kaynakla doğrulandı
1969
Fransız millî liyakat nişanı aldı
31 Aralık 1969’da Fransız hükümeti tarafından Chevalier de l’Ordre National du Mérite (millî liyakat nişanı) verildi.
Birincil kaynakla doğrulandı